Vandaag, 8 juni, vieren we “name your poison” dag. We kennen allemaal de klassieke vergiften zoals arsenicum en thallium. In mijn zoektocht naar atypische vergiften botste ik op slangengif dat doelbewust als moordwapen gebruikt wordt. 

Vooraleer we dieper ingaan op een case studie moet ik een belangrijk verschil uitleggen. Men spreekt over enerzijds venomous en anderzijds over poisonous. Beide termen worden vertaald als giftig, maar de essentie is dat het om twee verschillende biologische mechanismen gaat. Dieren die venomous zijn, injecteren gif door middel van hun tanden of stekels. Denk hierbij aan slangen en spinnen, maar ook wespen en bijen. Dieren die poisonous zijn, hebben giftige stoffen in hun lichaam die pas schadelijk zijn als je ze probeert op te eten. Dieren die in deze categorie vallen zijn onder andere giftige rupsen, vlinders en kikkers. Een cobra gebruikt beide biologische mechanismen: hij bijt zijn prooi, waardoor deze verlamd raakt wanneer de cobra hem opeet. Maar hij spuugt ook. Als dat in je oog terechtkomt, kan het blindheid en vreselijke pijn veroorzaken. 

Er is nog maar weinig onderzoek gedaan naar het inzetten van gifslangen om iemand te vermoorden. Medico-legaal gezien is het een uitdaging om het onderscheid te maken tussen een accidentele slangenbeet en een moorddadig plan waarbij de slang als een biologisch wapen wordt ingeschakeld. 

Via literatuuronderzoek werd duidelijk dat de cobra de meest gebruikte gifslang bleek. Soms werden slangenbezweerders ingeschakeld om het op een ongeval te doen lijken: een fatale afloop van een vertoning is immers altijd mogelijk. Onderzoekers stelden vast dat het aantreffen van verschillende bijtafdrukken die tevens varieerden in tandwijdte, kan impliceren dat de slang gemanipuleerd werd of in een bepaalde positie vastgehouden werd om een dodelijke beet te geven aan het slachtoffer. 

Tot slot zijn er zijn ook al suïcides gebeurd met slangengif.

Referenties: 

https://www.nhm.ac.uk/discover/bite-or-be-bitten.html

Mohanty MK, Sahu MR, Singh SR, Sahu SS, Swain R, Mallik S. Weaponizing snakes: A forensic investigation into homicides using venomous snakes- A review article. Indian J Forensic Community Med. 2025;12(4):231–236.

Foto: Jan Kopriva by Unsplash